Türk firması AVB Biyoteknoloji, oksijen ve hidrojen iyonlarını atmosferik ortamda birleştirerek su molekülü elde etmeyi başardı. Böylece havadan ve denizden sürekli su üretimi mümkün hâle gelirken, yerli teknolojinin kuraklığın pençesindeki kentlerin su ihtiyacının tamamını karşılaması bekleniyor.

Yavuz MÜFTÜOĞLU

Türk firması AVB Biyoteknoloji, havadan ve denizden su üretebilen devrim niteliğinde bir teknoloji geliştirdi. Oksijen ve hidrojen iyonlarını birleştirerek su molekülü elde eden sistem, kuraklıkla mücadelede ve su krizlerinin çözümünde yeni bir çığır açmayı hedefliyor.

Pandemi döneminde bakteri ve virüslere karşı geliştirdiği “sinyal tedavisi” yöntemiyle adını duyuran AVB Biyoteknoloji, karbon yakalama teknolojisinden sonra şimdi de kuraklıkla mücadelede çığır açacak bir buluşa imza attı. Bu yeni teknolojiyle oksijen ve hidrojen iyonları atmosferik ortamda birleştirilerek su molekülü elde ediliyor. Böylece havadan ve denizden kesintisiz su üretimi mümkün hâle geliyor. Uzmanlar, bu buluşun özellikle iklim değişikliğinin tetiklediği su krizlerine karşı devrim niteliğinde olduğunu belirtiyor.

AVB Biyoteknoloji CEO’su Serkan Tunç

'Dünyada bir ilki başardık'

AVB Biyoteknoloji CEO’su Serkan Tunç, hâlihazırda su üretiminde kullanılan sistemlerde hidrojen ve oksijen gazlarını moleküler düzeyde ayrıştırıp yeniden birleştiren bir teknolojinin dünyada henüz kullanılmadığını söyledi. Tunç, “Mevcut sistemlerde deniz suyu tuzdan arındırılmak için önce buharlaştırılıyor, sonra yoğunlaştırılıyor. Biz ise geliştirdiğimiz yöntemle hem deniz suyundan hem de havadaki nemden oksijen ve hidrojen alarak su üretebiliyoruz. Havayı veya deniz suyunu sistemin içinden geçirmek yeterli. Bu yöntem karmaşık görünse de doğadaki doğal döngünün aynısı. Bu anlamda dünyada bir ilki gerçekleştirdiğimizi rahatlıkla söyleyebiliriz” dedi.

Enerjisini güneşten alıyor

Serkan Tunç, laboratuvar ortamında saniyeler içinde yaklaşık 100 cc su üretimi gerçekleştirdiklerini belirterek, “Bu teknolojiyle uygun kapasiteyle 1 ton suyu da 100 bin ton suyu da saniyeler içinde üretmek mümkün. Çünkü oksijen ve hidrojen bir saniyenin milyonda birinde birbirine bağlanıyor. Bu da sınırsız su anlamına geliyor. Denizden su üretimi için kısmen enerjiye ihtiyaç var ama havadaki sistemde bu gerekmiyor. Sadece güneş enerjisiyle bile havadan su üretilebilir” ifadelerini kullandı.

Havacılığa da katkı sağlayacak

Tunç, sistemin havacılık sanayisinde de kullanılabileceğine dikkat çekerek, “Geleneksel uçak motoru, havayı güçlü şekilde çekerek tutunma prensibiyle çalışır. Geliştirdiğimiz atomik ters basınç yöntemiyle aynı, hatta daha yüksek performans elde etmek mümkün. Ayrıca su buharı atmosferde karbondioksitten üç kat daha fazla ısı tutar ve karbondioksitten yaklaşık 100 kat daha fazladır. En güçlü sera gazı olarak kabul edilir. Bu nedenle havadaki su buharının alınarak suya dönüştürülmesi, hem küresel ısınmayı azaltır hem de su ihtiyacını karşılamada olumlu etki sağlar” diye konuştu.

'Talep gelirse sistemi kuracağız'

Havadan ve denizden su üretebilen teknolojinin, Türkiye’de artan kuraklık ve su kıtlığına çözüm olabileceğini dile getiren Serkan Tunç, “Bu teknoloji laboratuvar aşamasında beklediğimizden daha iyi sonuç verdi. Şu anda prototip aşamasında. Sanayi tipi optimizasyon sonrası susuzluk sorununa önemli bir çözüm olabilir. Örneğin, sadece 10 bin dönümlük bir alana kurulacak tesisle İstanbul Anadolu Yakası’nın tamamının su ihtiyacını karşılamak mümkün” dedi.

AVB Biyoteknoloji CEO’su Serkan Tunç

Karbon yakalama ve grafen üretimi

Beş yıl önce kurulan AVB Biyoteknoloji, “sinyal teknolojisi” ile virüs ve bakterileri yok eden sistemler geliştiriyor. Hayvanlar ve insanlar üzerinde yürütülen bilimsel çalışmalar başarıyla tamamlanırken, şirket yurt dışında üç ülke ile ruhsat görüşmelerini sürdürüyor. Şirket, geçen yıl geliştirdiği karbon yakalama teknolojisiyle havadaki karbondioksiti ayrıştırarak atık gazdan “grafen” üretmeyi başardı. Hâlen prototip aşamasında olan bu teknolojinin sanayi ölçekli optimizasyon çalışmaları devam ediyor.

Serkan Tunç, grafen hakkında şu bilgileri verdi: Grafen, küçük bir pazara sahip olsa da çelikten 300 kat daha dayanıklı ve altından 1 milyon kat daha fazla elektriği iletiyor. Bu madde elektronik şirketleriyle birlikte SpaceX ve Airbus gibi havacılık ve uzay firmaları tarafından da kullanılıyor. Kalitesine göre gram fiyatı 10 ila 1.500 dolar arasında değişiyor.